|
Wynaleziony w 1642 r. sumator Pascala wykorzystywał koła zębate do nastawiania liczb oraz do wykonywania operacji dodawania.
Maszyna Pascala składała się z rzędu kół zębatych, z których każde posiadało 10 zębów ponumerowanych kolejnymi cyframi od 0 do 9.
W pozycji wyjściowej w okienku służącym do odczytu nastawionej liczby widoczna jest cyfra 0. Wprowadzenie do maszyny liczby polega na dokonaniu obrotu koła o kąt odpowiadający znaczeniu liczby. Jeśli chcielibyśmy przykładowo wprowadzić do maszyny cyfrę 4, to należałoby obrócić koło cyfrowe o 4 zęby, tak aby w okienku kontrolnym ukazała się cyfra 4. Gdy do liczby 4 zechcemy dodać przykładowo 5, to koło cyfrowe należy obrócić w tym samym kierunku jeszcze o 5 ząbków.
W okienku kontrolnym ukaże sie wtedy cyfra 9, która stanowi sumę cyfr 4+5.
Należy rozumieć jednak, że do operowania przykładowo liczbami 9-cyfrowymi maszyna musi być wyposażona w 9 kompletów takich kół
Przypuścmy, że do liczby 9 chcemy dodać jeszcze 1. Obrócimy w tym celu koło cyfrowe o 1 ząbek w kierunku ruchu wskazówek zegara. Wówczas w okeinku kontrolnym koła cyfrowego liczącego jednostki ukaże się cyfra 0, ale jednocześnie sąsiednie z lewej koło cyfrowe zostanie obrócone o 1 ząbek i w okienkach kontrolnych obu kół cyfrowych ukaże się liczba 10, co stanowi sumę cyfr 9+1. Przenoszenie jednostki na koło cyfrowe znajdujące się z lewej strony następowało w sumatorze Pascala zawsze, gdy sąsiednie z prawej koło zębate przechodziło ze stanu 9 do 0, a więc gdy dokonało pełnego obrotu.
Proces ten, odgrywający niezwykle ważną rolę we wszystkich urządzeniach liczących, nazywa się dziesiątkowaniem.
Z punktu widzeniu użytkowego maszyna Pascala nie była doskonała. Podstawowa jej wada polegała na niewygodnym nastawianiu cyfr (cyfry nastawiano za pomocą specjalnej igły metalowej) oraz na tym, że każdą pozycję cyfrową liczby trzeba było nastawiać oddzielnie, co praktycznie uniemożliwiało użycie maszyny do mnożenia i dzielenia.
Główną natomiast jej zaletą było zrealizowanie po raz pierwszy metody mechanicznego dziesiątkowania, która stosowana była następnie powszechnie we wszystkich konstrukcjach liczących, aż do chwili wynalezienia maszyn elektronicznych.
Galeria zdjęć:
Data dodania: 2005-02-24 18:41:49
Ostatnia modyfikacja: 2005-02-24 18:47:12
Dodane przez: Piotr Łukańko [administrator]
|
drukuj
