Jeden z wielu elektronicznych elementów aktywnych, historycznie pierwszy. Jest to szklana (najczęściej) bańka z dwiema lub więcej elektrodami wzajemnie na siebie oddziaływującymi, z wypompowanym powietrzem (lampa próżniowa), lub odpowiednim gazem pod niewielkim ciśnieniem (lampa gazowana). Lampy elektronowe służą do wzmacniania, generacji, przekształcania itp. sygnałów elektrycznych, prostowania prądu. Pierwszą lampę elektronową zbudował w roku 1904 John Ambrose Fleming - była to dioda. Pierwszą lampę wzmacniającą triodę opracował w cztery lata później Lee de Forest.
Ze względu na obecność próżni wewnątrz bańki, lampy elektronowe można podzielić na próżniowe i gazowane. Podział ze względu na zastosowanie obejmuje lampy detekcyjne, prostownicze, wzmacniające generacyjne, mieszające i inne, rzadziej spotykane. Najpopularniejszy jest podział na ze względu na konstrukcję:
- próżniowe
- dioda
- trioda
- tetroda
- pentoda
- heksoda
- heptoda
- oktoda
- ennoda
- magiczne oko
- lampa obrazowa
- kineskop
- lampa oscyloskopowa
- klistron
- klistron refleksowy
- magnetron
- lampa z falą bieżącą
- fotodioda próżniowa (fotokmórka)
- fotopowielacz
- wzmacniacz obrazu (noktowizor)
- gazowane
- fotodioda gazowana
- gazotron
- tyratron
- jarzeniówka stabilizacyjna (stabiliwolt)
Były też lampy o bardzo specyficznej funkcji - np. dekatron - lampa licząca, czy lampa pamiętająca, albo zintegrowany wzmacniacz elektryczny wysokiej częstotliwości, detektor i wzmacniacz akustyczny (małej częstotliwości) z trzema triodami, dwoma kondensatorami i pięcioma rezystorami wewnątrz bańki - lampa typu 3NF (http://www.radiomuseum-bocket.de/Roehren/E_alte_roehren.htm) skonstruowana przez Manfreda von Ardenne'a w 1926, pretendująca do miana pierwszego w dziejach układu scalonego, a stanowiąca zasadniczo kompletny odbiornik radiowy.